Po co stawiać ściankę z GK i kiedy to ma sens

Ścianka działowa z płyt gipsowo-kartonowych to szybki i czysty sposób na wydzielenie dodatkowego pokoju, garderoby, gabinetu lub strefy sypialni w salonie. W bloku liczy się lekkość konstrukcji, dobra akustyka oraz możliwość ukrycia instalacji. GK to spełnia: ścianka jest lekka, tania i łatwa do demontażu, a przy poprawnym montażu dobrze tłumi dźwięki.

W praktyce ściankę stawiamy najczęściej na gotowej podłodze pływającej, z zachowaniem dylatacji akustycznej. Warto zaplanować drzwi, gniazdka, oświetlenie i ewentualne wzmocnienia pod półki jeszcze przed wkręceniem pierwszej śruby. Dobrze dobrana grubość profili i wełny oraz taśmy akustyczne na obwodzie robią dużą różnicę w komforcie.

Poniżej znajdziesz konkrety: wymiary, materiały, akustykę, drzwi i montaż krok po kroku w polskich realiach, wraz z orientacyjnymi kosztami i czasem prac.

Micro-BOM - przykład ścianki 3 m x 2.6 m z drzwiami 80 cm

• Płyty GK 12.5 mm, 1200×2600 - 6 szt. - 25-45 zł/szt. - razem ok. 150-270 zł
• Profile UW 50, 3 m - 3 szt. - 18-28 zł/szt. - razem ok. 54-84 zł
• Profile CW 50, 2.6 m - 7 szt. - 18-26 zł/szt. - razem ok. 126-182 zł
• Profile UA 50 do drzwi, 2.6 m - 2 szt. - 55-90 zł/szt. - razem ok. 110-180 zł
• Taśma akustyczna 50 mm - 1 rolka - 25-45 zł
• Wełna mineralna 50 mm - 8-9 m2 - 18-30 zł/m2 - razem ok. 144-270 zł
• Wkręty do blachy 3.5×25 - 200 szt. - 15-25 zł
• Wkręty do GK 25 mm - 500 szt. - 25-40 zł
• Kołki rozporowe do UW - 20 szt. - 20-35 zł
• Taśma zbrojąca, masa szpachlowa, narożniki - zestaw - 80-150 zł
• Drzwi z ościeżnicą do GK 80 cm - 700-1500 zł
• Razem materiały bez drzwi - ok. 724-1271 zł, z drzwiami - ok. 1424-2771 zł

Projekt i formalności w bloku

Ścianka GK jest niekonstrukcyjna, więc w większości przypadków nie wymaga pozwolenia na budowę. Sprawdź jednak regulamin wspólnoty lub spółdzielni i zgłoś prace administracji, zwłaszcza jeśli wiercisz w stropie lub zmieniasz układ pomieszczeń wpływający na drogi ewakuacji.

Plan funkcjonalny i trasa instalacji

• Wyznacz przebieg ścianki tak, aby nie kolidowała z grzejnikami, oknami, kratkami wentylacji i drzwiami wejściowymi.
• Jeśli w podłodze jest ogrzewanie podłogowe, ustal przebieg rur przed wierceniem w posadzce. Jeśli nie masz planów, użyj detektora lub skonsultuj się z wykonawcą posadzki.
• Zaplanowane gniazdka i włączniki przenieś na nową ściankę. Przewody w peszlu, puszki głębokie do GK i korytka w profilu zmieszczą się bez problemu.
• Wybierz światło strefowe po obu stronach ścianki i sprawdź, skąd zasilisz obwody.

Wymiary i ergonomia

• Wysokość mieszkania w blokach to zwykle 250-270 cm. Standardowa płyta GK 1200×2600 mm idealnie domyka pełną wysokość.
• Rozstaw słupków CW: co 600 mm w osiach. Dla lepszej akustyki i pod półki rozważ co 400 mm.
• Grubość ścianki: minimalnie ok. 75 mm (UW/CW 50 + obustronne płyty 12.5 mm). Dla wyższej akustyki wybierz profile 75 mm i ewentualnie podwójne płyty.
• Drzwi: komfortowa szerokość to 80 cm. W ściance GK stosuj ościeżnicę regulowaną do GK i profile UA przy ościeżu.

Akustyka i sztywność - co naprawdę działa

Dźwiękoszczelność ścianki w mieszkaniu to klucz. Różnica między ścianką z pustym środkiem i bez taśm a ścianką z wełną, taśmami i dwoma warstwami GK może sięgać 8-12 dB, co w odczuciu daje wyraźnie większy komfort.

• Taśmy akustyczne pod UW i przy ścianach oraz suficie ograniczają przenoszenie drgań. Nie pomijaj ich.
• Wełna mineralna 50-75 mm w środku to must have. Nie upychaj na siłę. Włókna mają stać luźno, bez mostków akustycznych.
• Dwie warstwy GK na stronę (np. 2×12.5 mm) znacząco poprawiają izolacyjność i sztywność. Jeśli masz miejsce, warto.
• Drzwi to najsłabsze ogniwo. Wybierz pełne, możliwie ciężkie skrzydło i ościeżnicę z uszczelką. Jeśli zależy Ci na ciszy, unikaj przeszkleń i szczeliny pod drzwiami zniweluj listwą opadającą.
• Unikaj sztywnych połączeń płyta-budynek. Zostaw cienkie szczeliny 3-5 mm wypełnione akrylem przy ścianach i suficie.

Drzwi w ściance GK - wzmocnienia i montaż

Ościeże drzwiowe w GK wymaga profili UA lub podwójnych CW po obu stronach otworu oraz nadproża z profilu i łaty drewnianej. Dzięki temu drzwi nie rozchwiają ścianki.

• Profil UA montuj na taśmie akustycznej. Kotwienie do podłogi i sufitu gęściej niż CW, np. co 40 cm.
• Otwór pod drzwi 80 cm rób według wymiarów ościeżnicy producenta, zwykle o ok. 2-3 cm szerszy i wyższy niż światło przejścia.
• Przed okładaniem GK skontroluj pion i rozstaw ościeża, przymierz ościeżnicę na sucho.
• Jeśli planujesz drzwi przesuwne w kasecie, potrzebny jest inny system i szersza ścianka. To osobny temat - tu opisujemy drzwi rozwierane.

Narzędzia i przygotowanie stanowiska

• Wyrzynarka lub nożyce do blachy, nóż do GK, strug do krawędzi GK.
• Wkrętarka, laser krzyżowy lub poziomica, miarka, ołówek.
• Młotek, kołki i wkręty do podłoża, klej akrylowy, pianka montażowa niskoprężna.
• Szlifierka z odkurzaczem lub siatka do szlifowania, kuweta, paca i szpachelki.

Montaż ścianki GK krok po kroku

1. Wytyczenie i zabezpieczenia

• Laserem lub sznurem traserskim wyznacz linię ścianki na podłodze, przenieś ją na sufit.
• Sprawdź położenie instalacji w posadzce. Jeśli to podłogówka, nie wierć bez pewności. Alternatywa: kotw rozstaw gęściej w ścianach i suficie, a w podłodze użyj taśmy klejącej i kleju hybrydowego do UW.
• Oklej taśmą malarską podłogę wzdłuż linii, by nie porysować paneli.

2. Profile obwodowe UW

• Pod UW naklej taśmę akustyczną. Dociśnij profil do podłogi, przewierć i kotw co 50-60 cm.
• Na suficie powtórz to samo z drugim profilem UW. Kontroluj równoległość do podłogi.

3. Słupki CW i ościeże drzwi

• Wsuwaj CW w UW. Rozstaw co 60 cm. Krawędzie otworu drzwiowego wykonaj z profili UA lub podwójnych CW.
• Nadproże z profilu UW i listwy drewnianej dopasuj do wysokości ościeżnicy. Sprawdź pion i poziom.
• Jeśli planujesz gniazdka, przewierć otwory w profilach, przeciągnij peszle. Pamiętaj o tulejach ochronnych na krawędziach profili.

4. Instalacje w ściance

• W puszkach do GK zaplanuj wysokości: gniazdka 30 cm od podłogi, włączniki 105-115 cm.
• Przewody prowadź z zapasem 15-20 cm w puszkach. Nie zagęszczaj ich przy krawędziach drzwi.

5. Okładanie pierwszą warstwą GK

• Płyty montuj pionowo lub poziomo. Standardowo pionowo na wysokość 260 cm. Łączenia pionowe nie mogą wypadać na jednym słupku po obu stronach ścianki.
• Płytę dosuń na klinach 5 mm nad podłogą. Wkręty co 25 cm w polu płyty i co 15 cm przy krawędziach, 10-12 mm od krawędzi.
• Krawędzie cięte sfazuj nożem i strugiem, by lepiej związać masę szpachlową.

6. Wełna mineralna

• Po jednej stronie okładziny wypełnij ściankę wełną 50-75 mm. Nie upychaj na ścisk. Wełnę docinaj nieco szerzej, by trzymała się sama.

7. Druga strona okładziny

• Obłóż drugą stronę. Jeśli celem jest wyższa akustyka, rozważ drugą warstwę GK z przesuniętymi spoinami. W drugiej warstwie stosuj dłuższe wkręty 35 mm.

8. Spoiny, narożniki, uszczelnienia

• Wszystkie spoiny oklej taśmą zbrojącą i zaszpachluj masą. Naroża zewnętrzne zabezpiecz profilami aluminiowymi lub PCV na masę.
• Pozostaw 3-5 mm szczeliny przy ścianach i suficie. Wypełnij akrylem elastycznym po gruntowaniu.

9. Szlifowanie i grunt

• Po wyschnięciu masy przeszlifuj siatką, odkurz, zagruntuj całą ściankę przed malowaniem.

10. Montaż ościeżnicy i drzwi

• Po malowaniu zamontuj ościeżnicę regulowaną do GK zgodnie z instrukcją producenta. Używaj piany niskoprężnej i klinów montażowych.
• Zawieś skrzydło, wyreguluj zawiasy i zaczep. Przyklej uszczelki, ustaw listwę opadającą, jeśli używasz.

Detale, na których najczęściej się potykamy

• Brak taśm akustycznych pod UW i przy ścianach. Skutkuje dudnieniem i przenoszeniem stuków.
• Za rzadkie wkręty lub zbyt blisko krawędzi. Płyta pęka i faluje na łączeniach.
• Otwór drzwiowy bez profili UA. Ościeżnica pracuje, pękają spoiny.
• Łączenia płyt wypadające w jednym miejscu po obu stronach ścianki. Powstaje słaby punkt akustyczny.
• Brak dylatacji i akrylu obwodowego. Rysy przy suficie i ścianach pojawią się szybko.
• Przewody bez peszli i tulei w profilach. Izolacja może się przetrzeć.

Obciążenia na ściance GK i mocowania

Na ściance GK bez wzmocnień bezpiecznie powiesisz obrazy, półki na książki z ograniczonym obciążeniem, lekką szafkę. Cięższe elementy zaplanuj z wyprzedzeniem.

• Wzmocnienie OSB 12-18 mm pod GK w strefie mocowań daje spokój przy szafkach wiszących.
• Do mocowań używaj kołków rozporowych do GK, molly lub śrub z kotwami chemicznymi do słupków, jeśli chwycisz profil.
• Telewizor lepiej zamocować na ścianie murowanej. Jeśli musi być na GK, zaplanuj osadzenie sklejki lub płyty stalowej pod okładziną.

Budżet i czas prac

Dla ścianki 3 m x 2.6 m z drzwiami 80 cm:

• Materiały bez drzwi: ok. 700-1300 zł w zależności od profili, wełny i liczby warstw GK.
• Drzwi z ościeżnicą: 700-1500 zł w segmencie ekonomicznym.
• Akcesoria i wykończenie: 120-250 zł.
• Razem: 1500-3000 zł przy samodzielnym montażu.
• Czas: 2 dni robocze na konstrukcję, okładziny i wełnę, 1-2 dni na szpachlowanie i szlifowanie, 1 dzień na malowanie i montaż drzwi.

Podsumowanie

• Planuj od razu akustykę: taśmy, wełna, ewentualnie podwójne płyty.
• Drzwi w GK tylko na profilach UA i z uszczelką.
• Rozstaw CW co 600 mm, wkręty co 25 cm, krawędzie sfazowane.
• Dylatacje 3-5 mm przy obwodzie wypełnij akrylem.
• Instalacje wyłącznie w peszlach i z tulejami przez profil.
• Ciężkie mocowania planuj z wzmocnieniem OSB pod GK.

FAQ

Czy potrzebuję pozwolenia na postawienie ścianki GK w mieszkaniu?

Najczęściej nie. To przegroda niekonstrukcyjna. Zgłoś jednak prace administracji i upewnij się, że nie ingerujesz w instalacje wspólne ani drogi ewakuacji.

Jak poprawić akustykę ścianki bez zwiększania grubości?

Dodaj taśmy akustyczne na obwodzie, użyj wełny o lepszej gęstości, zastosuj drugą warstwę GK na jedną stronę z przesuniętymi spoinami i uszczelnij obwód akrylem.

Czy na ściance GK mogę powiesić szafkę kuchenną?

Tak, jeśli zaplanujesz wzmocnienie OSB lub trafisz w słupek CW. Używaj odpowiednich kotew molly i śrub. Bez wzmocnień ogranicz wagę.

Czy w ściance GK mogę prowadzić przewody elektryczne?

Tak. Prowadź je w peszlu, przez profil stosuj tuleje ochronne, a puszki używaj do GK. Zostaw zapas przewodów w puszkach i nie prowadź przewodów tuż przy krawędziach drzwi.